Uitgelicht ยป Jotsna Bhagavatula

Jotsna Bhagavatula

De aquatint

In het eerste jaar van de etscursus worden 4 technieken behandeld:

  • lijnets
  • aquatint
  • droge naald
  • vernis-mou

Bij drie van deze technieken wordt de plaat in zuur gebeten alleen bij de droge naald komt geen zuur van pas.
Bij de aquatint is het mogelijk vlakken op de plaat aan te brengen. Die lopen van grijs tot en met diep zwart. Bij een aquatint bijt je in secondes tot (afhankelijk van de sterkte van het zuur) een minuut of drie. Is het vlak van nog niet donker genoeg dan breng je een nieuwe korrel aan. Hoe dat werkt leg ik hieronder uit.
Jotsna maakte eerst een proefplaatje waar, door verschillende bijttijden (van 10 seconden tot 180 seconden) de verschillende tonen te zien waren. Dit proefplaatje werd gebruikt als handleiding voor bovenstaande prent .

Voorbeeld proefplaatjes

Aquatint kan op verschillende manieren worden aangebracht, machinaal via de stuifkast die in de gang staat of met de hand. Een aquatint aangebracht met de hand geeft een schilderachtig beeld.

Maar wat is die aquatint nou eigenlijk? Bij de aquatint wordt een fijngemalen colofonhars (hetzelfde hars welk violisten gebruiken voor hun strijkstok) over de plaat gestrooid. Vervolgens wordt de etsplaat voorzichtig verwarmd (inbranden van de hars). De hars smelt dan en hecht zich op de plaat. Feitelijk ontstaat er dan een raster van zink en hars. Het hars is zuurbestendig,zodra de plaat in het zuur gaat worden er mooie vlakken gebeten. Omdat op zink het zuur zowel rechtstandig als de zijkanten op bijt kan er niet heel lang worden gebeten. Voor echt donkere vlakken moet de hars een aantal maal een aantal maal worden aangebracht en vastgebrand. Partijen welk je niet wilt bijten of niet verder wilt bijten dek je af met een zuurbestendig spirituslak.
De aquatint is best een moeilijke techniek. De prent van Jotsna is haar eerst aquatint en ik vind het zeer respectabel. Mooie prent Jotsna.

Het inbranden van de aquatint.

Spirtiuslak
Spirituslak is niet meer te koop. Er bestaat wel een alfdekvernis op alcoholbasis van Artools, ik vind hem niet prettig werken. Spiritiuslak kan je het best zelf maken.

  • 350 gram Schellak in 65 dl ethanol
  • 400 gram Kopal Manila in 66 dl ethanol

Je lost de schellak en Kopalhars onafhankelijk van elkaar op in ethanol. Drie weken laten staan, af en toe wat schudden. Daarna kan je het mengen. De lak is tranparant. Je krijgt de lak op kleur met beenderzwart of met nigrosine, een kleurstof. De benodigdheden koop je bij de Labshop

Veel meer over de etstechniek en haar geschiedenis leest u hier

Een oud recept voor spirituslak