Uitgelicht » Rob Taal

Rob Taal

Sumatranen, Rob Taal. Lijnets, aquatint, hoogdruk.  

Rob Taal, een vakman die de techniek van het etsen goed beheerst. In bovenstaande ets (Sumatranen), vissen die naar beneden zwemmen) gebruikt hij de lijnets, aquatint en hoogdruk op een goed wijze door elkaar. De foto is wat minder, dat ligt aan mij.

Taal is gedreven, heeft thuis een etspers staan. Van origine kok maakte hij een aantal prenten waar koksgereedschappen het onderwerp vormden. Ik vermoed dat het feit dat hij kok is geweest, ook dat is een vak waar veel vakmanschap aan te pas komt, de basis is voor zijn werkwijze.

De ets is gemaakt op een zinken plaat die aan de bovenzijde met een zuurbestendige waslaag werd afgedekt. In die waslaag maak je de tekening en, nadat de plaat ook aan de achterzijde is afgedekt, gaat de plaat in een bak salpeterzuur. Het bijtend zuur doet dan zijn werk en bijt de lijnen steeds dieper in. Hoe langer een plaat in het zuur ligt , hoe dieper de lijnen. Wil je een afdruk maken dan smeer je de plaat in met inkt (ininkten) en draai je met een kurk of je vinger de inkt in de uitgebeten lijnen. Het oppervlakte maak je  schoon met een krant en je handen, afslaan in vaktermen; je slaat de inkt van de plaat af. Alleen in de groeven blijft de inkt staan en dat wordt afgedrukt.  De diepe partijen houden dus inkt; een lijnets is daarom een diepdruktechniek.

Aquatint
Rob Taal gebruikt ook de aquatint, dat zijn de donkere egale partijen die je in de prent ziet zitten. Bij de aquatint wordt een zuurbestendige hars in fijne korrels over de plaat gestrooid en vast gebrand. Op die manier ontstaat een raster Tussen de harskorrels ligt het metaal van de plaat open en kan deze worden gebeten. Aquatint bijt je in secondes tot een minuut of drie en wordt gebruikt om egale vlakken te krijgen. Echt zwarte vlakken moeten een aantal malen met hars worden bestrooid en gebeten.  Als uitvinder van de aquatint geldt J.B. Le Prince, midden 18e eeuw. Goya werd er beroemd mee. Ook de aquatint hoort tot de diepdruktechnieken.

Hoogdruk
Het geel daarin tegen is een hoogdruk techniek. Met een rubberen roller wordt een kleur over het blanke oppervlakte van de plaat gerold. Dat moet in een keer goed, zo niet dan moet je opnieuw beginnen.

Rob heeft deze technieken uitstekend gecombineerd in de prent Sumatranen.

Evelyn Waugh
“Oxford, in those days, was still a city of aquatint. In her spacious and quiet streets men walked and spoke as they had done in Newman’s day; her autumnal mists, her grey springtime, and the rare glory of her summer days – such as that day – when the chestnut was in flower and the bells rang out high and clear over her gables and cupolas, exhaled the soft airs of centuries of youth. It was this cloistral hush which gave our laughter its resonance, and carried it still, joyously, over the intervening clamour.”

Zo omschreef Evelyn Waugh de stad Oxford in zijn boek Brideshead Revisited. Doe je ogen dicht en je ziet de stad in grijzen. Een mooiere ode aan de aquatint ken ik niet.