Uitgelicht » Willeke van der Dussen

Willeke van der Dussen

Willeke van der Dussen is een bijzondere prentkunstenares.  Zij hoort tot de kunstenaars die de prentkunst niet als reproducerend beschouwen, maar het als een zelfstandig medium hanteren.
Die manier van werken levert resultaten op die vooraf niet altijd voorzien zijn. Zeker, zij begint met schetsen en vanuit die schets wordt de etsplaat bewerkt. Na de eerste tussendruk ( de “eerste staat”) begint het ontwikkelen van het beeld pas echt. Het grote voordeel van etsen is dat er op een metalen plaat gewerkt wordt. Die kan in stukken worden geknipt of gezaagd. Er kan een nieuwe stuk bij worden geplaatst en al zoekend ontstaat het beeld.

De hier getoonde prent lijkt in eerste instantie symmetrisch. Bij een betere beschouwing zie je dat de symmetrie op subtiele wijze is doorbroken. Voor mij maakt dat de prent zo interessant.

Willeke gebruikt niet alleen de uitgebeten partijen van de etsplaat maar voegt er een hoogdruk aan toe.  Het resultaat is een mooie, stabiele prent.

Japanse prentkunst

Het Japanmuseum SieboldHuis is een onafhankelijke stichting (Stichting Japanmuseum SieboldHuis), opgericht in 1999 om uiting te geven aan de bijzondere en lange relatie tussen Japan en Nederland. In 2005 opende het museum haar deuren. Naast tijdelijke tentoonstellingen met uiteenlopende Japan-gerelateerde onderwerpen biedt het SieboldHuis met de vaste Siebold-collectie het mooiste uit het oude en nieuwe Japan. Prenten, lakwerk, keramiek, fossielen, herbaria, geprepareerde dieren, munten, kleding, oude landkaarten en honderden andere schatten. Alles in tussen 1823 en 1829 in Japan verzameld door de arts Philipp Franz von Siebold. Deze voorwerpen komen uit de collecties van Naturalis Biodiversity Center, Nationaal Museum van Wereldculturen en de Universiteit Leiden.

Sōsaku hanga. Creatieve prentkunst uit Japan

Rivieroever bij de Sukiya-brug. Koizumi Kishio (1893-1945), 1935. Collectie Nihon no hanga Amsterdam. Foto en rechten Sieboldhuis

Van 26 januari t/m 29 mei 2022 toont Japanmuseum SieboldHuis ‘Sōsaku hanga. Creatieve prentkunst uit Japan’. Zo’n honderdvijftig werken van de sōsaku hanga-beweging tonen de ontwikkeling van de ‘creatieve prentkunst’ in Japan. Voor het eerst in Europa wordt er een tentoonstelling gewijd aan deze stroming waarbij de creatieve autonomie van de Japanse prentkunstenaars centraal staat. ‘Sōsaku hanga’ is een must voor zowel liefhebbers van traditionele prenten, als voor kenners van moderne kunst.

Houtblokprenten worden al sinds de 17e eeuw in Japan gemaakt. Bij de oorspronkelijke houtsnede werkten meerdere ambachtslieden in opdracht van een uitgever. De uitgever bepaalde het onderwerp of thema van de prent, de kunstenaar maakte het ontwerp, de bloksnijder sneed het ontwerp uit het houtblok en de drukker maakte de afdruk op papier. Maar in de 20ste eeuw kwam er een omslag in de kijk op traditionele Japanse prentkunst, toen Yamamoto Kanae (1882-1946) in 1904 als eerste in Japan een houtsnede geheel zelf maakte: van ontwerp tot druk. Kanae beschouwde de Japanse houtsnede als meer dan een vorm van reproductie en zag de prent als kunst. Hiermee werd de nieuwe interpretatie van de Japanse houtsnede geboren: de creatieve prentkunst oftewel sōsaku hanga.

Een leuke impressie vindt u op de korte film die op YouTube staat.