Uitgelicht » Anne Schulte Nordholt

Anne Schulte Nordholt

Beest, Anne Schulte Nordholt. Lijnets, aquatint, hoogdruk, plaattoon, zaging

Anne is geen alledaagse etser, noch in techniek, noch in onderwerpkeuze.  De kracht van deze prent zit niet alleen in het  merkwaardige beestje wat je aanstaart. Door een paar kleine ingrepen is de prent enorm sterk geworden. In bovenstaande prent werd de linkerkant (of naar believen, de rechterkant) los gezaagd. Verder zijn de etsplaten zowel verticaal als horizontaal iets te verschoven.  Door die ingrepen ontstaat dat hele indringende, verstilde beeld. In het witte vlak (dat is hier het papier), met nog de uitsparing in het zwarte vlak, staart het beest je aan. Een zeer krachtige prent.

De kracht van de prent zit onder andere in het geraffineerd gebruik maken van de contrasten zwart en wit. Kleuren versterken elkaar en een wit wordt helderder als je er een donkere toon tegenaan zet.

Ook haar etsen waar kleur in wordt toegevoegd zijn zeker de moeite waard om te bekijken. Tijdens de cursus etsen werden negen boeken met klassieke verhalen uit het oude Griekenland, Mesopotamië en Egypte gemaakt. In bijna alle boeken die de etsgroep maakten zit een prent van Anne.  De boeken zijn in alleen voor de mensen die er aan meewerkten, een aantal werd wel opgenomen in de openbare bibliotheken  van Voorburg en Den Haag.

Uit het boek Orpheus en Euridice

Lijnets, droge naald. Bron: Ovidius Methamorphosen

Hier vindt u de boeken die de etsgroep maakten

De boeken werden ooit tentoongesteld in de Tuingalerie van Pulchri Studio. Dat was een unicum; een tentoonstelling zonder verkoop met in hoofdzaak werk van mensen die geen lid van Pulchri Studio waren en voor wie de grafiek niet het beroep was.

Impressie expositie boeken, Tuingalerie Pulchri Studio.

 

Morandi, “Peasaggio sl Salvena”.

Een mooi voorbeeld van de werking van contrasten is de ets “Peasaggio sl Salvena” van Morandi. Het witte stuk in het midden is intens wit, volg je de witte partij naar de buitenkant dan zie je dat het wit niet meer dan het wit van het papier is en aan de buitenkant, door het ontbreken van contrasten, veel minder intens.

“Peasaggio sl Salvena” Giorgio Morandi,1929. Ets op koper. Beeldformaat 32,8 bij 49,5 cm. Collectie Museo Morandi Bologna.

Mezzotint

Anne werkte vanuit de etstechniek. Door de plaat steeds verder te bijten wordt deze zwarter tot zwart. Dat kan ook met een hoogdruk. De hoogdruk, een techniek waarbij je de bovenzijde van de plaat met een zwarte inkt oprolt. Je krijgt dan één egale kleur,  Deze techniek paste zij toe in het zwarte vlak.
Een andere techniek is de mezzotint; ook bekend onder de naam zwarte kunst. Deze werd rond 1650 ontwikkeld door de in Nederland geboren Ludwig von Siegen. Het is een intaglio techniek en is technisch gezien een vorm van droge naald. Waar je bij de ets van licht naar donker werkt werk je bij mezzotint werk vanuit het donker naar  licht. Bij de mezzotint wordt geen zuur gebruikt.

Bij de mezzotint wordt met een wiegijzer eerst de hele koperplaat van een ruw oppervlakte voorzien.  Een wiegijzer is een  waaiervormig instrument met gekartelde kop die rijen putjes en braam op de koperplaat achterlaat. Als je een volledig voorbewerkte mezzotint plaat afdrukt krijg je een zwarte afdruk, vandaar de naam zwartekunst. Om een voorstelling aan te brengen worden delen van de geruwde plaat met een schraap- of polijst staal bewerkt. Die  bewerkte, lichtere plekken zijn bij de afdruk lichter tot wit.  Lichter, omdat het mogelijk is om door r meer of minder te polijsten verschillende grijstonen te maken. Anders dan bij de aquatint biedt de mezzotint de mogelijkheid  vloeiende overgangen tussen de verschillende grijstonen te maken. Een mooie uitleg over de mezzotint vindt u in deze film

 

Wiegijzer en schraap/polijststaal.